Nowy Rok i zwyczaje sylwestrowe

Tradycje obchodów Nowego Roku wywodzą się już z czasów starożytnych, jednakże różniły się one znacznie od tych, które znamy z czasów dzisiejszych. Tak np. w Mezopotamii Babilończycy świętowali Akitu, Cyltowie 31 X obchodzili Samhain . W innych kulturach początkiem Nowego Roku były przemiany wiosenne itd.

Skąd nazwa?

Dzień, w którym dziś cały świat świętuje Nowy Rok, nazywamy Sylwestrem.  Nazwa ta wywodzi się z czasów papieża Sylwestra II. Wówczas to w nocy z  999 na 1000 rok ludzie obawiali się końca świata związanego z wejściem w nowe tysiąclecie.  Kiedy więc po północy nastał oczekiwany Nowy Rok  1000,  ludzkość odetchnęła z ulgą, wyszła na ulicę, zaczęła  radować się i świętować. Papież Sylwester II udzielił im błogosławieństwa na  nowe milenium, a dzień ten nazwany od jego imienia nazwany został  Sylwestrem.

Dzisiejsze tradycje i zwyczaje sylwestrowe

Dzisiaj także uroczyście świętowany jest ten dzień, a w zależności od miejsca na świecie, różnią się związane z tym zwyczaje. Poniżej przedstawimy przykłady kilku ciekawych tradycji obchodzenia Nowego Roku w poszczególnych krajach. Tak np.:

Rosja

W Rosji dzień ten obchodzony jest niezwykle uroczyście. Większość Rosjan Nowy Rok świętuje  w domu w  rodzinnym lub przyjacielskim gronie. Jak na całym świecie, tak i tu, składa się wówczas życzenia najbliższym oraz pije Szampana gdy wybije północ. Ale istnieje tu także nieznany w Polsce zwyczaj obdarowywania się prezentami od  Śnieżynki lub Dziadka Mroza. szampan-nowy-rok

Niemcy

W Niemczech nieznaną u nas tradycją jest Bleigießen, czyli lanie ołowiu, który wywróżyć ma nam przyszłość. Podobnie jak to ma miejsce u nas w Andrzejki, należy podgrzać kawałek metalu i wlać go do wody. Z okazji Nowego Roku ludzie obdarowują się prezentami, które mają przynieść w nowym roku szczęście (są nim np. świnki!) W Niemczech  znany jest także popularny u nas zwyczaj wkładania łusek karpia do portfela.

Hiszpania

W Hiszpanii noc sylwestrową nazywa się „Nochevieja”, czyli  „Stara Noc”. Ciekawym i nieznanym w Polsce zwyczajem jest tradycja, nakazująca by o północy wraz biciem zegara zjeść 12 winogron, przynoszących w kolejnych miesiącach roku szczęście (jedno winogrono z każdym wybiciem zegara).  Najlepiej jeśli zrobi się to stojąc na prawej nodze, tak aby nie wejść lewą nogą w nowy rok. Następnie wznoszony jest toast kieliszkiem szampana, do którego powinien wrzucony być złoty pierścionek.

Francja

We Francji Sylwester obchodzony jest dość spokojnie, w towarzystwie przyjaciół i rodziny.  Ważnym elementem są natomiast sylwestrowe dania, pośród których króluje kaczka, ostrygi, sery oraz słynna foie Gras – czyli przygotowywana na różne sposoby polędwica wołowa. W Paryżu  ucztowanie to  kończy się jeszcze przed północą, by wszyscy mieszkańcy mogli spotkać się na Polach Elizejskich i tam witać Nowy Rok!

Włochy

Obchody nowego roku we Włoszech odbiegają od tych znanych  we Francji. We Włoszech Nowy Rok świętuje się hucznie, najczęściej na ulicznych zabawach. Wokół widać serpentyny i kolorowe kukły ruszające nogami i rękami. Włosi rozpoczynają nowy Rok w czerwonej bieliźnie, co ma im  przynieść szczęście (a kobietom ułatwić także znalezienie w kolejnym roku męża).  Bardzo ważną rolę podczas sylwestrowej nocy odgrywają specjalnie przyrządzone potrawy – w tym zupa z soczewicy, zwiastująca pomyślność i dobrobyt.

USA

Amerykanie podobnie jak Włosi witają Nowy Rok na ulicach i centrach miast. Najsłynniejsze jest powitanie roku jest w Nowym Jorku na Times Square. Tradycja zabaw w tym miejscu została zapoczątkowana już w 1904 roku. O północy zobaczyć można tam specjalnie opuszczany maszt z wielką świetlistą kulą.

Wielka Brytania

W Wielkiej Brytanii najhuczniejsze powitanie Nowego Roku odbywa się w Londynie na Trafalgar Square. Big Ben wybija 24.00 i na niebie pojawiają się piękne fajerwerki wokół London Eye , czyli  najwyższego w Europie diabelskiego młyna. 1 stycznia odbywa się amerykańska parada, w której udział biorą klauni, akrobaci i muzycy.

Boże Narodzenie we Francji

Pisaliśmy już o świętach w USA, w Hiszpanii i Niemczech, teraz czas na przybliżenie Francuskiego Noël – bo tak właśnie nazywane jest Boże Narodzenie we Francji.

Wigilia

boze-narodzenie-we-francji-buche-de-noel

„Le Réveillon”, czyli francuska kolacja bożonarodzeniowa  zazwyczaj odbywa się po uroczystej mszy (aller à la messe),  w niektórych kościołach jest to pasterka (la messe de minuit). Na wigilijnym stole zobaczyć można wiele różnych dań zależnie od regionu Francji. Tak np. w Alzacji głównym daniem jest gęś,  w Bretanii – gryczane naleśniki polane kwaśną śmietaną, w Burgundii – indyk i kasztany, a w Paryżu – ostrygi. Jak widać Le Réveillon nie jest to kolacja postna.  Rozpoczyna ją toast z szampanem, a każde z dań podawane jest z odpowiednim dla siebie winem. W Boże Narodzenie w Francji  spróbować można także tradycyjnego deseru – Bûche de Noël, czyli „świątecznej kłody”, które przypomina polską roladę.
Najbardziej uroczystym dniem we Francji nie jest jednak wieczór wigilijny tylko Boże Narodzenie – 25 grudnia.  W domach organizuje się wówczas wielki rodzinny zjazd na świąteczny obiad.

 

Symbole

Choinka niezbędna podczas Świąt w Niemczech, USA czy Polsce nie jest głównym elementem wystroju świątecznego we Francji. Najpopularniejszym symbolem christmas-1875885_960_720podczas obchodów Bożego Narodzenia jest natomiast bożonarodzeniowa szopka (Crèche de Noël) przygotowywana często samodzielnie przez rodzinę.  We francuskich domach nie spotkamy także tradycji łamania się opłatkiem, za to bardzo znanym i częstym zwyczajem jest darowanie  świątecznych kartek. Symbolem świątecznym są także figurki świętych.
Natomiast prezenty na Boże Narodzenie we Francji dzieci otrzymują w nocy z 24 na 25 grudnia, kiedy to Mikołaj zostawia je w zawieszonych skarpetach lub przygotowanych specjalnie butach. Zostawione pod choinką buty mają ułatwić Mikołajowi dostarczenie prezentu właściwej osobie. Święta Bożego Narodzenia we Francji trwają nieco krócej od naszych bowiem 26. grudnia nie jest już dniem wolnym od pracy.

Boże Narodzenie w Niemczech

boże-narodzenie-w-niemczechBoże Narodzenie w Niemczech jest jednym z najważniejszych świąt w roku. Choć to nasi najbliżsi sąsiedzi, to nieco inaczej obchodzą oni ten magiczny czas. Bożonarodzeniowe przygotowania rozpoczynają się w Niemczech już w pierwszą niedzielę adwentu, czyli cztery tygodnie wcześniej.

Wigilia

W Niemczech podobnie jak w Polsce wieczór wigilijny spędzany jest w domowym zaciszu. Niemiecka Wigilia nie jest jednak kolacją postną. Na wigilijnych stołach u naszych sąsiadów zobaczyć można między innymi pieczoną kiełbasę i sałatkę ziemniaczaną. Najważniejszym dniem w Boże Narodzenie w Niemczech jest 25 grudnia, dlatego właśnie inne, bardziej wyszukane potrawy, pojawiają się dopiero tego dnia podczas świątecznego obiadu. Tradycyjnym posiłkiem uroczystego obiadu jest pieczona gęś (czasami zastąpiona kaczką lub indykiem). Pieczeń najczęściej wypełniana jest jabłkami, cebulą czy kasztanami i podana tradycyjnie z ziemniakami i czerwoną kapustą. Dodatkowo dzieci otrzymują pełen talerz słodyczy, owoców i innych smakołyków.

 

Symbole

wieniec-adwentowy-boże-narodzenie-w-niemczechTak jak w Polsce i wielu innych krajach tradycyjnym elementem ozdobnym domu podczas Świąt Bożego Narodzenia jest choinka. (Warto wspomnieć także o tym, iż znany nam zwyczaj strojenia choinki wywodzi sie właśnie z Niemiec). W Niemczech dodatkowo domostwa ustrojone są adwentowymi wiankami zrobionymi z igielnych gałązek, przystrojonych fioletowymi wstążkami i czterema świeczkami. W każdą niedzielę zapala się jedną świecę – a kiedy palą się wszystkie cztery, oznacza to, że przyszło Boże Narodzenie.
Jednym z symboli świątecznych jest także kalendarz adwentowy (tzw. Adventskalender), który pojawia się w większości domów pierwszego dnia adwentu. Przybiera on zazwyczaj postać domku z dwudziestoma czterema oknami. Każdego dnia dzieci mogą otworzyć jedno okienko i wyciągnąć z niego słodką niespodziankę. W wielu domach  w Niemczech zobaczyć można także bożonarodzeniową stajenkę.
Niemcy nie obchodzą tradycyjnej dla nas pasterki, a do kościoła idą po południu. Po powrocie z nabożeństwa zaczyna się wieczerza. Przy składaniu sobie życzeń nie używają opłatka, nieznana jest tam również tradycja pozostawiania pustego miejsca przy stole dla niespodziewanego gościa. W zamian za to praktykuje się podsuwnie pod talerz pieniążka, który zagwarantować ma rodzinie dostatek przez cały rok.
By otrzymać prezenty  dzieci nie czekają na pierwszą gwiazdkę , ale także nie znajdują ich pod choinką. Układane są one dla nich na stole.

 

Weihnachtsmarkt

W wielu niemieckich miastach w czasie adwentu odbywają się kiermasze bożonarodzeniowe. Typowy Weihnachtsmarkt (jarmark bożonarodzeniowy) pełny  jest  straganów  sprzedających ozdoby świąteczne, lokalne przysmaki, ręcznie robione ozdoby itp. Jarmarkom towarzyszą występy artystyczne, koncerty charytatywne, prezentacje np. szopek bożonarodzeniowych i wiele innych. Przyciągają one rokrocznie wielu turystów.

Święta Bożego Narodzenia w Stanach Zjednoczonych

Świąteczna atmosfera i przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia w USA zaczynają się tuż po Święcie Dziękczynienia (Thanksgiving), które obchodzone jest w czwarty czwartek listopada.
Wtedy to rozpoczyna się w Stanach dekorowanie domów i ulic – wszystko po to, by stworzyć magiczny, świąteczny klimat.

Co z Wigilią?

Wśród potraw na święta Bożego Narodzenia w Stanach Zjednoczonych najważniejszy jest nadziewany indyk z pieczonymi ziemniakami lub pieczona szynka. A dodaprezent-święta-bożego-narodzenia-w-stanach-zjednoczonychtkiem – Christmas pudding z suszonymi owocami- czyli deser przygotowany najlepiej na początku adwentu, by w ten sposób osiągnąć najlepszy smak. Jednak nie są to potrawy ze znanego nam wigilijnego stołu. Kolacja
poprzedzająca Boże Narodzenie (nazywana w Polsce Wigilią) w Stanach spożywana jest często w restauracji. Zwyczaj ten nie jest bowiem praktykowany w tradycji amerykańskiej. Najważniejszym dniem świątecznym w USA jest nie 24 grudnia lecz 25. Świątecznego Bożonarodzeniowego poranka rozpakowywane są prezenty, dzień spędzany jest w rodzinnym gronie na rozmowach, grach i śpiewie kolęd, a najbardziej uroczystym elementem jest obiad z królującymi na nim wyżej wspomnianymi potrawami.

Symbole

święta-bożgo-narodzenia-w-stanach-zjednoczonych-1Choinka, podobnie jak w Polsce, jest najważniejszą świąteczną ozdobą w Stanach. Jednak w amerykańskich domach pojawia się ona dużo wcześniej – bo już na początku grudnia.  Oprócz niej istotną rolę odgrywają także inne świąteczne motywy- figurki, reniferki, bałwanki, mikołaje itp.  Nieco inaczej niż w Polsce jest także z prezentami – otrzymuje się je bowiem nie w nocy 24.12, lecz o poranku 25.12. Nie obdarowuje się nimi tylko rodziny, ale także przyjaciół, sąsiadów, osoby z pracy i  otoczenia. Niejednokrotnie prezentem jest pudełko samodzielnie upieczonych ciasteczek. Amerykanie nie znają nie tylko wigilii  i wigilijnego opłatka, ale także pasterki. Ogromną rolę odgrywają natomiast świąteczne melodie,  które słychać w domach, samochodach i sklepach.
Święta Bożego Narodzenia w Stanach Zjednoczonych trwają tylko jeden dzień. Po Bożym Narodzeniu wszyscy rozpoczynają normalny dzień pracy.